OTO KOLTUKLARINDA I-SIZE GÜVENLİK STANDARDI

ECE R129, çocuklar için geliştirilen ileri seviye çocuk oto koltuğu sistemlerini düzenleyen Avrupa yönetmeliğidir. Bu standart, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu tarafından geliştirilmiş ve Temmuz 2013 itibarıyla uygulamaya alınmıştır.

Bu tarihten itibaren ECE R129, önceki ECE R44/04 yönetmeliğinin yanında uygulanmaya başlanmıştır.

1 Eylül 2024 tarihinden itibaren ise tüketicilere yalnızca ECE R129 standardına göre onaylanmış oto koltukları satışa sunulmaktadır.

i-Size, ECE R129 güvenlik yönetmeliğinin bir parçasıdır ve oto koltuğunun i-Size onaylı araçlarla uyumlu olup olmadığının daha kolay kontrol edilmesini sağlar. Bu sayede, oto koltuğunun yanlış monte edilme riski önemli ölçüde azaltılır.

i-Size onay sisteminin temel amacı, tüm oto koltuklarının tüm araçlarla mümkün olduğunca uyumlu olmasını sağlamaktır.

ECE R129 güvenlik yönetmeliği kapsamında, i-Size onaylı araçlarla uyumluluğun doğrulanmasını sağlayan iki farklı oto koltuğu tipi bulunmaktadır:

• i-Size
• (Integral Universal ISOFIX Enhanced Child Restraint Systems)
• i-Size Booster Seat
• (Non-Integral Universal Enhanced Child Restraint System)

i-Size ve ECE R129 aynı şey değildir.

“i-Size”, ECE R129 güvenlik yönetmeliğinin yalnızca bir parçasıdır.

ECE R129 kapsamında, iki farklı oto koltuğu tipi tanımlanmıştır:

i-Size ve i-Size Booster Seat. Bu iki kategori, ECE R129 güvenlik yönetmeliği tarafından sınıflandırılan oto koltuğu türleridir.

i-Size standardı, çocukların araçla taşınmasında güvenlik seviyesini artırmak, onay kriterlerini daha sıkı hale getirmek ve yanlış kullanım risklerini azaltmak amacıyla hayata geçirilmiştir.

• Çocuğun boyuna göre sınıflandırılır (maksimum 150 cm), böylece ebeveynler için doğru oto koltuğunu seçmek daha kolay hale gelir.
• 15 aya kadar sürüş yönünün tersine yolculuğu zorunlu kılar, böylece baş ve boyun bölgesi daha iyi korunur.
• Daha yüksek güvenlik için zorlu yan darbe testlerinden başarıyla geçmiştir.
• i-Size uyumlu araçlarla her zaman uyumludur (uyumluluk bilgileri araç kullanım kılavuzunda yer alır).

Tüm i-Size oto koltukları ECE R129 yönetmeliğine göre onaylıdır, ancak ECE R129 onaylı tüm oto koltukları i-Size değildir.

Bir oto koltuğunun i-Size olarak sınıflandırılabilmesi için, ECE R129’a göre onaylı olmasının yanı sıra ek gereklilikleri de karşılaması gerekir. i-Size standardı, oto koltuğunun i-Size onaylı bir araçla uyumlu olup olmadığının daha kolay doğrulanmasını sağlar ve bu sayede araçlarla uyumluluk güvence altına alınır.

Buna ek olarak, i-Size oto koltukları araç içinde belirli ve tanımlı bir alan kaplamak zorundadır ve ECE R129 yönetmeliğinde belirtilen kriterlere uygun şekilde onaylanır.

Öncelikle aracın i-Size onaylı olup olmadığı, araç kullanım kılavuzundan kontrol edilmelidir. Araç i-Size onaylıysa, tüm i-Size oto koltukları bu araçta tam uyumlu şekilde kullanılabilir.

Araç i-Size onaylı değilse, kullanılacak oto koltuğunun araç uyumluluk listesi mutlaka kontrol edilmelidir.

Bununla birlikte genel kural şudur:

Referans i-Size ölçülerine gerçekten uygun şekilde tasarlanmış bir i-Size oto koltuğu, yanlış veya yanıltıcı testlere dayanmıyorsa, ECE R44 kapsamında evrensel veya yarı evrensel ISOFIX montajına sahip araçlara da sorunsuz şekilde monte edilebilir.

ECE R44 standardına göre onaylanmış oto koltukları güvenlidir ve araçla seyahat ederken kullanmaya devam edilebilir.

ECE R44 yönetmeliği, 1 Eylül 2024 tarihine kadar ECE R129 ile birlikte geçerliliğini korumaktadır.

Mevcut durumda, ECE R44 onaylı oto koltuklarının kullanımına yönelik herhangi bir yasak bulunmamaktadır. Bu nedenle, ECE R44 standartlı mevcut oto koltuğunuzu ECE R129 onaylı bir modelle değiştirmeniz zorunlu değildir.

Amerika Birleşik Devletleri’nde oto koltuklarının onaylanmasında farklı bir mevzuat uygulanır.

Bu nedenle, ABD onayına sahip bir oto koltuğu, ECE R129’un geçerli olduğu ülkelerde kullanılamaz; aynı şekilde ECE R129 onaylı bir oto koltuğu da ABD mevzuatı kapsamında kullanılamaz.

Küçük bir çocukta baş, vücudun en büyük ve en ağır bölgesidir; buna karşılık başı taşıyan boyun yapısı henüz yeterince güçlü değildir ve oldukça hassastır. Bu nedenle, oto koltuğunda sürüş yönünün tersine yolculuk etmek, çocuğun baş ve boyun bölgesini en üst düzeyde korumaya yardımcı olur ve boyun yaralanması riskini mümkün olduğunca azaltır.

Avrupa’daki düzenleyici otoriteler, yapılan çalışmalar doğrultusunda, sürüş yönünün tersine yolculuğu 15 aya kadar zorunlu hale getirmiştir. Bu dönemin sonunda, çocuğun boyun yapısının olası bir çarpma sırasında oluşan kuvvetlere dayanabilecek kadar geliştiği kabul edilmektedir.

Bununla birlikte, Chicco, oto koltuğunun onayladığı kullanım süresi doğrultusunda, sürüş yönünün tersine mümkün olan en uzun süre yolculuk edilmesini önermektedir. Çünkü bu pozisyon, küçük çocuklar için en güvenli seyahat şekli olmaya devam eder.

ECE R44 standartlı oto koltukları çocuğun kilosuna göre sınıflandırılırken,

ECE R129 onaylı oto koltukları çocuğun boyunu esas alır. Bu yaklaşım, ebeveynlerin çocukları için doğru oto koltuğunu seçmesini kolaylaştırır ve kullanım süresi boyunca daha iyi uyum sağlar.

Yaş kriteri, her iki yönetmelikte de yalnızca genel bir rehber niteliğindedir. Çünkü aynı yaştaki iki çocuk arasında boy ve kilo açısından önemli farklılıklar olabilir.

Bunun tek istisnası, ECE R129 yönetmeliği kapsamında getirilen zorunluluktur:

Çocuklar, en az 15 aylık olana kadar sürüş yönünün tersine yolculuk etmelidir.

Bu süreden sonra, minimum 76 cm boya ulaşılması şartıyla, oto koltuğunun sürüş yönünde kullanımı mümkün hale gelir.