GEBELİK TESTİ: NE ZAMAN VE NASIL YAPILIR?

Gebelik testi, hamile olup olmadığını öğrenmeni sağlayan bir testtir. Bu test, döllenmiş yumurtanın rahme yerleşmesinden sonra (yaklaşık olarak döllenmeden 1 hafta sonra) üretilmeye başlayan beta HCG hormonunun ölçümüne dayanır. Bu hormon, ileride plasentayı oluşturacak olan pre-embriyonik hücreler tarafından üretilir.

Beta HCG hormonu, döllenmiş yumurtanın rahme tutunması ve gebeliğin devamı için hayati öneme sahip olan progesteron hormonunun salgılanmasını sağlayan sarı cismi (corpus luteum) uyarır. Hormon ilk olarak kanda tespit edilir, daha sonra idrarda da ölçülebilir hale

gelir. Gebelik testi, özellikle ilk trimester boyunca giderek artan beta HCG seviyelerini tespit eder.

Bu nedenle iki farklı gebelik testi türü vardır:

● İdrar testi: Eczaneden temin edilebilen, evde kolayca uygulanabilen ve birkaç dakika içinde sonuç veren testtir.

● Kan testi: Kan örneği alınarak yapılan bir testtir. İdrar testine kıyasla daha karmaşıktır ancak özellikle laboratuvar ortamında yapıldığında çok daha hassastır.

Kan testi kendi içinde ikiye ayrılır:

– Kalitatif kan testi, hamileliğin var olup olmadığını gösterir.

– Kantitatif kan testi ise sadece hamileliği doğrulamakla kalmaz, aynı zamanda ölçülen beta HCG değerine göre gebeliğin kaçıncı haftasında olunduğunu da belirlemeye yardımcı olur.

Beta HCG hormonunun kanda ölçülmesi için doktor reçetesi gereklidir.

Gebelik testi kaç gün sonra yapılabilir? Adet döngüsü düzenli olan (mutlaka 28 gün olmak zorunda değil, ancak süresi sabit olan) kadınlarda gebelik testi, adet gecikmesinin ilk gününden itibaren yapılabilir ve güvenilir kabul edilir. Bunun nedeni, olası döllenmeden sonra yaklaşık 14–15 gün geçmiş olmasıdır. Ancak testin kesin sonuç vermesi için, korunmasız cinsel ilişkiden en az 19 gün sonra yapılması önerilir.

Bu sürenin neden gerekli olduğunu anlamak için süreci kısaca inceleyelim:

Döllenmeden sonra yumurtanın rahme yerleşmesi 6 ila 10 gün sürebilir. Bu aşamadan sonra beta HCG üretimi başlar. Hormonun idrarda tespit edilebilir seviyeye ulaşması için ise 2–3 gün daha gerekir. Böylece toplamda 12–13 gün geçer. Eğer cinsel ilişki ovülasyondan önce gerçekleştiyse, sperm hücrelerinin kadının vücudunda 5–6 gün canlı kalabildiği de hesaba katıldığında, toplam süre yaklaşık 19 güne ulaşır. Daha fazla güven için test birkaç gün sonra tekrar edilebilir.

Gebelik testi sabah mı akşam mı yapılmalı? Günümüzde satılan testler oldukça hassas olduğu için günün herhangi bir saatinde yapılabilir. Ancak sabah, uyanır uyanmaz ve aç karnına yapılan testler daha güvenilirdir; çünkü ilk idrarda hormon yoğunluğu daha fazladır.

Adet gecikmesine ek olarak, aşırı yorgunluk ve sık idrara çıkma gibi belirtiler de hamileliğe işaret edebilir.

İdrar gebelik testleri genellikle eczaneden satın alınabilen ve idrarla temas ettirilerek kullanılan test çubuklarıdır. Testi uygulamadan önce mutlaka kutunun içindeki talimatları okuyun ve son kullanma tarihini kontrol edin.

Genel olarak test şu adımlarla yapılır:

Test çubuğunu ambalajından çıkarın ve koruyucu kapağını açın.

Test çubuğunu birkaç saniye boyunca idrar akışı altında tutun. Alternatif olarak, idrar örneği alınmış temiz bir kaba batırabilirsiniz.

Kapağı tekrar kapatın ve çubuğu düz bir zemine koyun.

Test talimatlarında belirtilen süre boyunca kimyasal reaksiyonun gerçekleşmesini bekleyin.

Sonucu kontrol penceresinden okuyun.

Gebelik testi sonuçları şu şekilde olabilir:

● Pozitif sonuç: Dijital testlerde “Hamilesiniz” ifadesi görünür. Analog testlerde ise iki çizgi, “+” işareti veya ambalajda belirtilen başka bir sembol belirir. Pozitif sonuç durumunda gebelik haftası hesaplanabilir.

● Negatif sonuç: Dijital testlerde “Hamile değilsiniz” ifadesi çıkar, analog testlerde tek çizgi görünür. Test çok erken yapılmışsa veya adet döngüsü düzensizse birkaç gün ya da bir hafta sonra testin tekrarlanması önerilir.

● Silik çizgili test sonucu: İkinci çizgi çok silik olabilir. Testin pozitif kabul edilebilmesi için çizgilerin aynı yoğunlukta olması gerekir. Bu durumda birkaç gün sonra testin tekrarlanması veya kan testi yapılması önerilir. Sonuç negatif olsa bile adet başlamazsa doktora başvurulmalıdır.

Talimatlara uygun şekilde yapıldığında idrar gebelik testlerinin doğruluk oranı %95–99 arasındadır. Kan testi ise çok daha güvenilirdir ve hata payı yok denecek kadar azdır; tek dezavantajı sonuçlar için biraz beklemek gerekmesidir.

Ancak bazı durumlarda test güvenilir olmayabilir.

Yanlış pozitif sonuç şu durumlarda görülebilir:

● son kullanma tarihi geçmiş test

● idrar yolu enfeksiyonları

● yumurtalık kistleri

● beta HCG içeren ilaç kullanımı

● HCG salgılayan tümörler

● erken gebelik kaybı

Yanlış negatif sonuç ise şu durumlarda ortaya çıkabilir:

● testin çok erken yapılması

● son kullanma tarihi geçmiş test

● testin yanlış uygulanması

● idrar kabının steril olmaması

● dış gebelik

● aşırı seyrelmiş idrar (testten önce çok su içilmesi gibi)

Test penceresinde hiç çizgi görünmemesi durumunda test geçersiz kabul edilir. Bu durumda yeni bir testle tekrar yapılması gerekir.

________________________________________

SIK SORULAN SORULAR

Gebelik testi günün her saatinde yapılabilir mi?

-         Evet, ancak idrarda beta HCG yoğunluğu daha yüksek olduğu için sabah yapılması tercih edilir.

İlişkiden 10 gün sonra test yapılabilir mi?

-         Yapılabilir, ancak çok erken olabilir. En az 14 gün beklenmesi önerilir.

İlişkiden kaç gün sonra gebelik testi yapılır?

-         Genellikle 14 gün sonra daha doğru sonuç verir. Kesin sonuç için 19 gün geçmesi önerilir.

Adet gecikmesinden kaç gün sonra test yapılmalı?

-         Adet gecikmesinden 1 hafta sonra yapılması önerilir. Düzenli adet döngüsüne sahip kadınlar testini gecikmenin ilk gününden itibaren yapabilir.