Yenidoğan Bebekler İçin Tummy Time: Karın Üstü Egzersizleri

İngilizcede “tummy” kelimesi “minik karın” anlamına gelir. Tummy time ifadesi ise “karın üstü zamanı” olarak çevrilebilir. Bu kavram, bebeğin kendi isteğiyle yapmasa bile, kontrollü ve gözetim altında karın üstü pozisyonda zaman geçirmesini ifade eder.

Peki, yeni doğan bebeklerin sırtüstü yatması gerekmiyor mu? Evet, güvenli uyku için sırtüstü pozisyon önerisi geçerliliğini korur. Ancak doğumdan sonraki ilk dönemlerden itibaren, bebek uyanıkken ve ebeveyn gözetimindeyken, karın üstü pozisyonunun desteklenmesi gelişimi açısından önemlidir.

Günümüzde bebekler; puset, bebek arabası, ana kucağı gibi desteklerde ve güvenli uyku önerileri nedeniyle çoğunlukla sırtüstü zaman geçirir. Bu pozisyon önemlidir ve sürdürülmelidir. Ancak bebek uyanıkken, etkileşime açık olduğunda ve mutlaka gözetim altındayken, belirli sürelerle karın üstü pozisyona alınması önerilir.

Tummy time, hem bir oyun anı hem de bebeğin motor gelişimini destekleyen bir tür “egzersiz zamanı”dır. İşte tummy time’ın başlıca faydaları:

• Boyun, sırt ve baş kaslarının yanı sıra kol ve karın kaslarının gelişimini destekler.
• Baş kontrolünün güçlenmesine yardımcı olarak dönme, sürünme ve emekleme becerilerini destekler.
• Bebeklerde düz kafa sendromu (plagiosefali) riskinin azalmasına katkı sağlar.
• Dünyayı farklı bir açıdan deneyimlemesini sağlayarak duyusal gelişimi destekler ve dokunma duyusunu güçlendirir.

Tummy time için beklemek gerekmez; eve dönüşten sonraki ilk günlerden itibaren başlanabilir.

Önce anne ya da babanın göğsü üzerinde, daha sonra alt değiştirme minderi ya da oyun matı üzerinde, bebek kısa sürelerle karın üstü pozisyona alınabilir.

İlk başta günde birkaç kez 1–2 dakikalık denemeler yeterlidir. Zamanla süre artırılarak, yaklaşık 7 haftalıkken günde toplam 15–30 dakikaya ulaşılabilir.

Eğer bebek başlangıçta bu pozisyonu sevmiyorsa, anne sesiyle onu teşvik edebilir. Annesini görmek isteyen bebek başını kaldırmaya çalışacaktır.

Tummy time, bebeğin uyanık, tok ve huzurlu olduğu zamanlarda önerilmelidir; yorgun, aç ya da huzursuzken zorlanmamalıdır.

Tummy time’ın ilk aşaması genellikle anneyle yüz yüze, karın karına temas şeklinde gerçekleşir. Anne sesi gibi işitsel uyaranlar, bebeğin dikkatini çekerek başını hareket ettirmesini sağlar.

İlerleyen dönemlerde bebek oyun matı üzerine alınabilir. Yaklaşık 3. aydan itibaren ayna kullanılarak bebeğin kendini keşfetmesi sağlanabilir. Hareket eden oyuncaklar bebeğin göz takibini destekler.

Yakın mesafeye yerleştirilen oyuncaklar ise bebeğin uzanma ve keşfetme isteğini artırır; zamanla daha fazla hareket etmeye teşvik eder.

Bu pozisyon başlangıçta bebeğe zor gelebileceği için doğru zaman seçilmelidir. Bebek ne aç ne de yorgun olmalıdır. Ayrıca beslenmeden sonra en az 30 dakika beklemek, kusma ve rahatsızlık riskini azaltır.

Bebek her zaman gözetim altında olmalı, asla yalnız bırakılmamalıdır. Ebeveyn kısa süreli bile olsa ortamdan ayrılacaksa, bebek mutlaka tekrar sırtüstü pozisyona alınmalıdır.

Unutulmamalıdır ki tummy time, günlük bakım rutininin bir yükü değil; ebeveyn ve bebek arasındaki bağı güçlendiren keyifli bir paylaşım anıdır. Oyun oynamak, konuşmak, kitap okumak ya da müzik dinlemek bu zamanı hem ebeveyn hem bebek için daha keyifli hale getirir.